Waar baseer je je keuzes op?

Je staat in de supermarkt voor een schap vol producten. Je hand reikt naar een bekend merk, terwijl een gedachte fluistert dat het andere gezonder is. In je hoofd weeg je opties af, zoek je naar bevestiging en voel je de lichte druk van wat ‘zou moeten’.

Waar baseer je je keuzes op?

Deze vraag ligt onder elke beslissing die je neemt. Van de kleding die je aantrekt tot de woorden die je kiest in een gesprek. Er is een constante beweging tussen wat je ziet, wat je hoort en wat er vanbinnen gebeurt voordat je tot handelen overgaat.

De stem in de tuin

In het verhaal van Genesis 3:1-7 verschijnt er een suggestie. Er is een boom, er is een verbod en er is een stem die de waarneming ter discussie stelt. De focus verschuift plotseling van wat er is naar wat er lijkt te ontbreken.

Het moment dat de vrucht wordt bekeken, verandert de kwaliteit van de aandacht. Het gaat niet meer om de onbevangen aanwezigheid in de tuin, maar om de belofte van kennis en vergelijking. Het kijken wordt een beoordelen van ‘goed’ en ‘kwaad’.

De vertaling naar je dag

Dit mechanisme is herkenbaar in kleine, dagelijkse momenten:

• Je loopt een kamer binnen waar mensen praten en scant direct de omgeving: hoor ik erbij of doe ik het wel goed?
• Je baseert je gedrag op de interpretatie van een korte blik of een stilte van een ander.
• Je scrolt door een tijdlijn en ziet levens die completer lijken, waardoor je eigen dag plotseling minder waardevol voelt.

In al deze situaties wordt de directe ervaring overschaduwd door een informatiebron van buitenaf. Een suggestie zegt dat de huidige werkelijkheid niet volstaat en dat het anders zou moeten zijn.

Het innerlijke mechanisme

Vanbinnen vindt er een verschuiving plaats van ‘zijn’ naar ‘weten’. Zodra de aandacht zich richt op externe maatstaven om veiligheid te garanderen, ontstaat er een innerlijke splitsing.

• Identiteit: Je bent niet meer simpelweg aanwezig, maar je bent jezelf aan het managen voor de buitenwereld.
• Twijfel: De analytische stem zaait onzekerheid over de waarde van je eigen waarneming.
• Rust: De natuurlijke ontspanning verdwijnt zodra de focus verschuift naar het resultaat van de keuze.

Het innerlijk raakt verdeeld tussen de directe ervaring en de stem die zegt hoe die ervaring geïnterpreteerd moet worden. Je verlaat de rust van het moment om de controle van de kennis te zoeken.

Stille landing

Er bestaat een ruimte tussen de prikkel en de reactie. Daar waar de stemmen van buitenaf even zwijgen en de noodzaak om te weten wat goed of fout is wegvalt. In die leegte wordt zichtbaar wat er werkelijk is, zonder de filter van het oordeel.

Welke stem heeft op dit moment de leiding in jouw overwegingen?